Lezen is (gelukkig) geen wiskunde

De mooiste leeservaringen zijn groots in het kleine. Intiem. Onmeetbaar. En juist daardoor zo waardevol.

Stel je voor: een regenachtige zondag, een mok thee die langzaam afkoelt op de tafel naast je, een boek dat zo meeslepend is dat de rest van de wereld vervaagt. Je leest een zin – één zin – en je voelt hoe die binnenkomt, hoe hij zich nestelt in je gedachten. Dít is waarom je leest.

De betovering van het moment wordt verbroken door een gewoonte: gedachteloos open ik Instagram. Een Story (of zeg maar: de zoveelste) met een leesupdate. Vijf boeken gelezen. Deze maand. Het is 7 april. Geen haat — integendeel, ik vind het oprecht knap. Maar ineens voelt jouw ene leesmoment wat... klein.

Ik deed ook mee. Natuurlijk deed ik mee. Ik telde boeken, deelde updates, en voelde de voldoening van een nieuw boek dat ik mocht afvinken. Halverwege een boek dacht ik niet meer: wat een mooi verhaal, maar: hoeveel pagina’s heb ik nog te gaan?

Wat me misschien wel het meest stoort aan het etaleren van gelezen boeken – de zogenaamde reading challenges – is dat ze niets zeggen over jou als lezer. Natuurlijk is er niks mis met bijhouden hoeveel je leest. Maar als ik me al geïntimideerd voel, hoe zou een ‘gewone’ lezer zich dan voelen?

Want laten we eerlijk zijn: veel van de mensen die zulke aantallen halen, hebben daar tijd voor. Het is onderdeel van hun werk of hun platform. En dat is helemaal oké — je neemt het een topsporter ook niet kwalijk dat die elke dag traint. Maar door alleen te focussen op kwantiteit, houden we onbewust een soort elitarisme 2.0 in stand dat we zogenaamd allang achter ons hadden gelaten.

Bijna weer dat seizoen waarin de zon je leeslamp is en de bladzijdes zachtjes ritselen in de wind

Misschien wil je dit jaar eindelijk het boek lezen dat al járen in je kast staat te wachten, maar waarvoor je nooit de rust vond. Misschien wil je jezelf toestaan een boek weg te leggen als het je niet pakt, zonder schuldgevoel. Misschien wil je vaker lezen in de ochtend, voordat de dag zich opdringt. Misschien wil je gewoon het plezier terugvinden, zonder enige vorm van prestatie. Ik wel.

Ik wil het lezen vieren. Ik wil verdwalen in een boek zonder te denken aan de tijd. Ik wil mijn nieuwe favoriete boek ontmoeten, zonder te weten welke dat zal zijn. Ik wil een heel weekend op leesvakantie gaan. Ik wil een verhaal herlezen en zien wat het me dit keer brengt.

Want de mooiste leeservaringen zitten niet in een getal. Ze zitten in een regenachtige ochtend waarop je ineens drie hoofdstukken verder bent zonder dat je het merkt. In een zin die je raakt alsof hij voor jou geschreven is. In de rust die een boek je geeft, of juist de storm die het losmaakt.

Lezen is (gelukkig) geen wiskunde. Je kunt het niet meten in aantallen, alleen in momenten. In de zucht die je slaakt als een boek zó goed is dat je even pauze moet nemen om het te verwerken. In de nachten dat je zegt nog één hoofdstuk en ineens de vogels hoort fluiten. In dat ene boek dat je zo raakt dat je het weken later nog steeds met je meedraagt.

Misschien zit de echte uitdaging niet in hoeveel we lezen, maar hoe we lezen. Want uiteindelijk is het niet de teller die telt, maar die ene zin, die ene pagina, die je zo raakt dat je hem nog een keer leest.

Lievelingsboeken laten zich niet zomaar vinden — en wat als je het bijna mist omdat je te druk bent met ‘de volgende’? Asking for a (bookish) friend…